سه عدد را کنار هم بگذاریم. عدد اول ۵ میلیون و ۳۵۷ هزار نفر است، یعنی کل جمعیت نیوزیلند در ژوئن ۲۰۲۶، کمتر از نصف جمعیت استان تهران و عدد دوم ۱۷٬۶۰۰ نفر است: خالص مهاجرت در سالی که به ژوئن ۲۰۲۶ ختم شد، یعنی ورودیها منهای خروجیها. اما عدد سوم ۶٬۴۵۰ دلار نیوزیلند است، کف هزینهی رسمی درخواست ویزای اقامت مهارتی، آن هم بدون آزمون زبان، ارزیابی مدرک، معاینهی پزشکی و ترجمه. کشوری کوچک با دروازهای باریک، و مسیری که هر قدمش سند و پول میخواهد. برای همین شروع اشتباه در این پرونده گران تمام میشود.
و شروع اشتباه رایج است. یکی آیلتس میدهد و تا مسیرش روشن شود نمرهاش منقضی شده. دیگری با اولین دفتری که جواب تلفنش را داد قرارداد میبندد و شش ماه بعد میفهمد شغلش در فهرست مورد قبول نیست. یکی پیشنهاد کاری میگیرد که کارفرمایش اصلاً مجوز استخدام مهاجر ندارد. یکی هم همهچیز را درست پیش میبرد، اما اسمش در سه مدرک با سه املای مختلف ترجمه شده و پروندهاش از همان اول پر از سؤال و تأخیر میشود.
طرف دیگر ماجرا هم واقعی است. ویزای اقامت مهارتی اجازه میدهد بدون محدودیت زمانی در نیوزیلند زندگی، کار و تحصیل کنید و همسر و فرزندان تا ۲۴ سال را در همان درخواست بیاورید. بعد از دو سال داشتن این ویزا میتوانید ویزای اقامت دائم بگیرید، و برای بیشتر آدمها پس از پنج سال زندگی بهعنوان مقیم، راه شهروندی باز میشود. یعنی برای کسی که دنبال ثبات، آیندهی تحصیلی بچهها و پاسپورتی است که سفر را سادهتر کند، ارزش این همه دوندگی را دارد.
حالا احتمالاً همین لحظه یک سؤال توی ذهنتان میچرخد: «من اصلاً شانسی دارم؟» جواب آن را یک ویدیوی کوتاه اینستاگرامی نمیدهد، ولی چهار پنج سؤال روشن خیلی زود تکلیف را معلوم میکند. از همانها شروع میکنیم.
پیش از هر کاری: چهار سؤال که باید روی کاغذ جواب بدهید
۱. چند سال دارید؟ برای ویزای اقامت مهارتی (SMC)، هنگام درخواست باید ۵۵ سال یا کمتر داشته باشید. این سقف مخصوص همین ویزاست. مسیرهای دیگر، مثل سرمایهگذاری یا همسر شهروند، قواعد خودشان را دارند. ولی اگر مسیر کاری را در نظر دارید، سن را اول چک کنید، نه آخر.
۲. شغل واقعیتان چیست؟ عنوان روی کارت ویزیت مهم نیست، شرح وظایف مهم است. نیوزیلند مشاغل را با نظام ANZSCO در پنج سطح مهارتی دستهبندی میکند. عنوان و شرح شغل شما باید تقریباً با تعریف ANZSCO بخواند. «کارمند IT» در این نظام معنایی ندارد، اما «برنامهنویس نرمافزار» دارد.
۳. کدام مدرک و سابقهی شما سند دارد؟ مدرکی که فقط در ذهن شماست وجود ندارد. قرارداد، شرح شغل، سوابق بیمه، فیش حقوقی، ریزنمرات همهی سالها. هرچه بتوانید مستند کنید، همان را دارید.
۴. انگلیسیتان کجاست؟ لازم نیست مثل بومیها حرف بزنید، ولی برای اقامت مهارتی باید با آزمون معتبر یا مدرکی که خود مهاجرت قبول میکند ثابتش کنید. جزئیاتاش را در یکی از گامهای بعدی میگوییم.
اگر جواب هر چهار سؤال را دارید، ادامهی مسیر خیلی روشنتر است.
مهاجرت به نیوزیلند چند در دارد؟
بیشتر آدمها فکر میکنند «مهاجرت به نیوزیلند» یعنی یک ویزا. در واقع چند مسیر جدا وجود دارد و هر کدام برای آدمهای مختلفی طراحی شده. جدول زیر خلاصهی مسیرهای اصلی است. مبنای آن صفحههای رسمی ادارهی مهاجرت نیوزیلند (INZ) است.
| مسیر | برای چه کسی مناسب است | نکتهی کلیدی |
|---|---|---|
| ویزای مستقیم اقامت (Straight to Residence) | شاغلان یا دارندگان پیشنهاد کار در مشاغل «فهرست سبز» ردهی ۱ | ابتدا لازم نیست در نیوزیلند سابقهی کار داشته باشید |
| ویزای کار به اقامت (Work to Residence) | مشاغل فهرست سبز ردهی ۲ | اول باید در نیوزیلند کار کنید |
| SMC، مسیر امتیازی | دارندگان مدرک، ثبت حرفهای یا درآمد بالا | ۶ امتیاز لازم است |
| SMC، مسیر تجربهی کاری | کسانی که سالها کار مهارتی دارند | حداقل ۵ سال سابقهی مرتبط، ۲ سال آن در نیوزیلند |
| SMC، مسیر تکنیسین و فنیکار | مشاغل فنی با مدرک سطح ۴ به بالا | حداقل ۴ سال سابقهی پس از مدرک، ۱٫۵ سال آن در نیوزیلند |
| تحصیل، سپس کار، سپس اقامت | دانشجویان دورههای معتبر | ویزای تحصیلی بهتنهایی اقامت نیست |
| سرمایهگذار فعال پلاس | سرمایهگذاران بزرگ | حداقل ۵ میلیون دلار نیوزیلند |
چند مثال ساده. پرستار یا مهندس اول باید ببیند شغلش در فهرست سبز هست یا نه. برقکار با مدرک فنی احتمالاً مسیر تکنیسینها را نگاه میکند. لیسانسداری که تجربهی کافی ندارد باید مسیر امتیازی را بسنجد. فریلنسری که سالها پروژهی مستقل انجام داده باید بداند که در دو مسیر جدید SMC خوداشتغالی بهعنوان سابقهی مرتبط شمرده نمیشود. این جمله برای خیلی از ایرانیها که سابقهشان بیشتر فریلنسری است، سرنوشتساز است.
گام اول مهاجرت به نیوزیلند: شغل شما در زبان نیوزیلند چه نامی دارد؟
هر مسیر کاری از همینجا شروع میشود. سایت INZ ابزاری دارد که سطح ANZSCO شغل را پیدا میکند. بهترین کار این است که بهجای عنوان، فهرست وظایف واقعیتان را کنار توضیح ANZSCO بگذارید و مقایسه کنید. مثلاً اگر مسئول انبار هستید و اصلاً کار تحلیل و برنامهریزی زنجیرهی تأمین نمیکنید، خودتان را «مدیر لجستیک» جا نزنید. مأمور پرونده اینها را با سند مقایسه میکند.
سطح مهارت اهمیت زیادی دارد. مشاغل سطح ۴ و ۵ در مسیر تجربهی کاری SMC جایی ندارند: اگر شغل شما در فهرست قرمز باشد یا سطح ۴ و ۵ باشد، این مسیر برایتان بسته است. مشاغل «فهرست کهربایی» هم شرطهای سختتری دارند. پس قبل از هر هزینهای، جای شغل خودتان را در فهرستهای رسمی INZ پیدا کنید.
نکتهی آخر این گام تازهتر است. INZ تعریف «اشتغال واقعی» را دقیقتر کرده. پیشنهاد کار باید در دسترس و ادامهدار باشد و نیاز واقعی به حضور فرد در نیوزیلند وجود داشته باشد. یعنی پیشنهاد کاری صوری و «کاغذی» دیگر مسیر مطمئنی نیست.
گام دوم مهاجرت به نیوزیلند: مدرک شما در ترازوی نیوزیلند چقدر وزن دارد؟
نیوزیلند مدرک خارجی را همانطور که هست نمیپذیرد. باید سازمان NZQA آن را با چارچوب ملی خودش مقایسه کند. این کار را ارزیابی بینالمللی مدرک (IQA) میگویند. مدرک خارجی برای گرفتن امتیاز باید یا IQA داشته باشد یا در فهرست مدارک معاف از ارزیابی (LQEA) باشد. اگر IQA لازم دارید، باید پیش از ثبت اولین فرم (EOI) درخواستش را بدهید و شمارهی پیگیری را در فرم بنویسید. رسید درخواست کافی نیست: مدرکی که هنوز نتیجهی ارزیابیاش نیامده پذیرفته نمیشود.
جدول امتیازها هم مهم است. برای مدرک بینالمللی:
- لیسانس (سطح ۷) ۴ امتیاز دارد
- ارشد ۵ امتیاز
- دکترا ۶ امتیاز
برای مدرک نیوزیلندی، لیسانس ۵ امتیاز است و ارشد نیوزیلندی با حداقل ۳۰ هفته تحصیل تماموقت و داشتن لیسانس ۶ امتیاز میگیرد، یعنی برای رسیدن به سقف امتیاز کافی است. اینکه NZQA چه چیزی را چه سطحی حساب میکند، همیشه قابل پیشبینی نیست. برای همین زودتر برایش اقدام کنید.
خود NZQA هم شرط دارد. اسناد باید پیش از درخواست تأیید و راستیآزمایی شوند، اسکنها باید رنگی و کامل باشند و مدارک غیرانگلیسی باید ترجمهی یک سرویس ترجمهی رسمی و شناختهشده همراه داشته باشند. بدون ترجمه، پرونده اصلاً بررسی نمیشود. روش راستیآزمایی هم به دانشگاه صادرکننده بستگی دارد، پس صفحهی راهنمای NZQA را با دقت بخوانید.
گام سوم مهاجرت به نیوزیلند: انگلیسی، ولی نه زود و نه دیر
آزمون زبان ارزان و آسان نیست، و نتیجهاش هم ماندگار نیست. نمرهی آزمون هنگام درخواست نباید بیش از دو سال قدمت داشته باشد. یعنی اگر آیلتس را دو سال و نیم پیش دادهاید و هنوز کارفرما ندارید، دوباره باید امتحان بدهید.
سطح لازم برای متقاضی اصلی در زمان نگارش این متن حدود ۶٫۵ آیلتس یا معادل آن در آزمونهای معتبر مثل PTE و OET است. عدد دقیق و فهرست آزمونهای پذیرفتهشده را از صفحهی رسمی INZ بگیرید، چون ممکن است تغییر کند. برای همسر و فرزندان ۱۶ ساله و بالاتر شرط سبکتر است. اگر آنها به نمرهی لازم نرسند، میتوانید در همان پرونده هزینهی کلاس زبان برایشان بپردازید. متقاضی اصلی چنین گزینهای ندارد.
توصیهی عملی: وقتی مسیرتان را انتخاب کردید و پیشنهاد کاری در دستتان بود، آزمون بدهید. آنقدر زود نه که منقضی شود، آنقدر دیر هم نه که ثبتنام و انتظار نوبت، همهچیز را عقب بیندازد.
گام چهارم مهاجرت به نیوزیلند: کارفرما، همان دیوار همیشگی
برای بیشتر مسیرهای مهارتی، بدون کار در نیوزیلند خبری نیست. و کار هم از هر کارفرمایی قبول نیست. برای SMC شغل باید تماموقت (حداقل ۳۰ ساعت در هفته) و در یک کارفرمای دارای مجوز (accredited employer) باشد. قرارداد هم باید دائمی یا حداقل ۱۲ ماهه باشد (یا مجموعهای از قراردادهای پیوسته که دستکم ۶ ماه شود).
کاری که باید بکنید:
- فهرست کارفرمایان مجاز را در سایت INZ ببینید.
- برای مشاغل هدفتان در سایتهای استخدام مثل Seek و LinkedIn فیلتر بگذارید.
- رزومه را به سبک نیوزیلندی بنویسید: کوتاه، مبتنی بر دستاورد، بدون عکس و اطلاعات شخصی اضافه.
بعد از پیشنهاد کار، معمولاً ویزای کار کارفرمامحور (AEWV) میآید. قواعدش در سالهای اخیر تغییر کرد. مثلاً از مارس ۲۰۲۵ کارفرمایان ملزم به پرداخت دستمزد میانه نیستند و حداقل سابقهی لازم مهاجران از سه سال به دو سال کاهش یافت. کارفرما البته هنوز باید حقوق را همتراز نیروی نیوزیلندی بدهد.
یک هشدار جدی: کلاهبرداری با پیشنهاد کار دروغین وجود دارد. خود INZ در صفحهی SMC هشدار داده که این کلاهبرداریها رایجاند. قبل از پرداخت هر مبلغی به «واسطه»، مطمئن شوید کارفرما واقعاً در فهرست رسمی است.
گام پنجم مهاجرت به نیوزیلند: ویزای اقامت
بعد از پیدا کردن کار و پر شدن سابقهی لازم، نوبت ثبت درخواست اقامت است. رایجترین مسیر SMC است و از ۲۴ آگوست ۲۰۲۶ ساختارش عوض شده. سه مسیر دارد.
مسیر امتیازی
باید ۶ امتیاز جمع کنید: ۳ تا ۶ امتیاز از یکی از دستههای مدرک، ثبت حرفهای یا درآمد، و تا ۳ امتیاز دیگر از سابقهی کار مهارتی در نیوزیلند. سابقهی نیوزیلندی اینطور امتیاز میدهد: یک سال ۱ امتیاز، یکونیم سال ۲ امتیاز، دو سال ۳ امتیاز.
مثال ساده: لیسانس مهندسی از ایران، با IQA، ۴ امتیاز میدهد. بعد از یکونیم سال کار مهارتی در نیوزیلند با حقوقی که حداقل به آستانهی دستمزد برسد، ۲ امتیاز دیگر اضافه میشود و مجموع میشود ۶. در زمان نگارش، آستانهی دستمزد SMC حدود ۳۵ دلار نیوزیلند در ساعت است، چون شش امتیاز از درآمد وقتی است که حقوق ساعتی به سه برابر آستانه، یعنی ۱۰۵ دلار برسد.
نکتهی مهم بهروزرسانی: از ۲۴ آگوست ۲۰۲۶ امتیاز لیسانس از ۳ به ۴ رسید. مقالهای که این را نگفته باشد، احتمالاً قدیمی است.
مسیر تجربهی کاری
برای کسی که مدرک دانشگاهی ندارد یا مدرکش امتیاز کافی نمیآورد. به حداقل ۳ سال سابقهی مرتبط، بهعلاوهی ۲ سال کار مهارتی در نیوزیلند با دستمزد حداقل ۱٫۱ برابر آستانه، در شغل سطح ۱ تا ۳ نیاز دارید. سابقهی مرتبط باید در ده سال قبل از درخواست باشد.
مسیر تکنیسینها و فنیکارها
برای مشاغل فنی فهرستشده: مدرک سطح ۴ یا معادل آن، ۲٫۵ سال سابقهی پس از مدرک، و ۱٫۵ سال کار مهارتی در نیوزیلند. مدرک خارجی باید IQA داشته باشد.
فرایند ثبت
اول فرم اظهار علاقه (EOI) را پر میکنید. ثبت EOI رایگان است. اگر شرایط را داشته باشید، دعوتنامهی درخواست (ITA) میگیرید و چهار ماه فرصت دارید درخواست کامل را ثبت کنید. بعد از تصویب، ویزای اقامت ممکن است شرطهای اولیه داشته باشد. مثلاً نباید بیش از سه ماه بیکار بمانید.
اگر از مسیر تحصیل بروم؟
مسیر تحصیل هم کار میکند، به شرط اینکه انتظار درستی از آن داشته باشید. ویزای تحصیلی بهتنهایی اقامت نیست. بلیت ورود به بازی است.
بعد از پایان تحصیل، ویزای کار پس از تحصیل تا سه سال اجازهی کار میدهد و به ویزای اقامت هم میتواند منجر شود. اگر مدرک سطح ۷ یا بالاتر و ۳۰ هفته تحصیل تماموقت در نیوزیلند داشته باشید، برای هر کارفرما و هر شغلی میتوانید کار کنید. و مدرک نیوزیلندی امتیاز بیشتری هم در SMC دارد، چنانکه در گام دوم دیدیم. از ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ دامنهی ویزای کار پس از تحصیل به دارندگان دیپلم تحصیلات تکمیلی سطح ۷ هم گسترش مییابد.
نتیجه: مسیر تحصیل هزینهی سنگینتری دارد، ولی برای کسانی که مسیر مستقیم برایشان بسته است، شاید تنها راه واقعی باشد.
سرمایهگذاری و خانواده
مسیر سرمایهگذاری برای همه نیست. در دستهی «رشد» حداقل ۵ میلیون دلار نیوزیلند برای ۳ سال، و در دستهی «متعادل» حداقل ۱۰ میلیون دلار برای ۵ سال باید سرمایهگذاری شود. اگر چنین امکانی دارید، حتماً با مشاور مجاز و حسابدار مشورت کنید. توضیح منبع مالی در این مسیر بسیار دقیق و سختگیرانه است.
مسیر خانوادگی (همسر شهروند یا مقیم نیوزیلند) قواعد جداگانهای دارد که از هدف این متن بیرون است، ولی بدانید وجود دارد.
مدارک و ترجمه: جایی که پروندهها بیسروصدا میلنگند
در ویزای اقامت، همهی مدارک پشتیبان باید انگلیسی باشند یا ترجمهی رسمی انگلیسی داشته باشند، و علاوه بر ترجمه، نسخهی اصلی مدرک را هم بفرستید. اگر در ویزاهای دیگر هم درخواست بدهید، ترجمهی رسمی گواهی پزشکی و گواهی عدم سوءپیشینه همیشه لازم است، حتی وقتی سابقهای ندارید.
ترجمهی رسمی از دید INZ یعنی چه؟ شرکت ترجمهی معتبر یا رسمی، ترجمهای با سربرگ (در صورت امکان)، تأییدشده بهعنوان ترجمهی صحیح، و مهر یا امضای مترجم یا دارالترجمه. ترجمهی خودتان، اعضای خانواده یا مشاوری که روی همین پرونده کار میکند پذیرفته نیست. INZ در دستورالعمل منتشرشدهاش مهر دادگستری یا وزارت خارجه را برای ترجمه شرط نکرده است، اما نهادهای دیگر مثل دانشگاهها یا مراجع ثبت حرفهای ممکن است شرط اضافهای داشته باشند. قبل از خرج اضافه، از نهاد مقصد بپرسید.
املای اسم. از مترجم بخواهید املای انگلیسی نامتان را مطابق پاسپورت بنویسد. اگر املا در جایی فرق کرد، آن را در بخش «نامهای دیگر» فرم بنویسید. این جملهی کوتاه پروندههای زیادی را از سردرگمی نجات میدهد.
زمانبندی مدارک. برخی مدارک تاریخ انقضای عملی دارند: گواهی عدم سوءپیشینه هنگام ثبت درخواست باید کمتر از ۶ ماه قدمت داشته باشد، و معاینهی پزشکی و اشعهی سینه کمتر از ۳ ماه. بنابراین ترجمهی رسمی اینها را آخر از همه، و درست قبل از ثبت درخواست انجام دهید.
مدارک فارسی که معمولاً به ترجمه نیاز دارند: شناسنامه (شناسنامه باید نام قانونی والدین را نشان بدهد، پس همهی صفحات پرشده را ترجمه کنید)، سند ازدواج، مدارک تحصیلی و ریزنمرات، گواهی عدم سوءپیشینه، گواهی اشتغال و سوابق بیمه، و قراردادهای کار.
اگر در تبریز هستید، دارالترجمهی رسمی در تبریز میتواند ترجمهی رسمی این مدارک را انجام دهد. اما قبل از هر ترجمه، فهرست مدارک نهاد مقصد را همراه بیاورید تا یکبار و درست انجام شود، نه دوباره و با هزینهی دوباره.
پول و زمان: صادقانه
هزینهها ثابت نیستند. فقط چند عدد رسمی را که در زمان نگارش تأیید شدهاند بنویسیم: ثبت EOI رایگان است و هزینهی ویزای اقامت SMC از ۶٬۴۵۰ دلار نیوزیلند شروع میشود، و ویزای کار پس از تحصیل از ۱٬۶۷۰ دلار. جدا از اینها، آزمون زبان، IQA، معاینهی پزشکی، گواهیها و ترجمهها هم هزینه دارند. برای ایرانیها، راه پرداخت هزینهها و ثبتنام در آزمونها بخش عملی و گاهی دردسرساز ماجراست. از همان اول دربارهاش فکر کنید.
زمان را هم نمیشود دقیق گفت، ولی ترتیب کارها مشخص است: ارزیابی مسیر، IQA و آزمون زبان، جستوجوی کار، ویزای کار، یک تا دو سال کار مهارتی، EOI، دعوتنامه، درخواست، تصمیم. در ویزای «کار به اقامت» مثلاً باید ۲۴ ماه سابقهی نیوزیلندی در ۳۰ ماه قبل از درخواست داشته باشید. در برنامهتان حتماً چند سال جا بگذارید.
اشتباههای رایجی که سادهترینشان گران تمام میشود
- آیلتس قبل از مسیر. همانطور که دیدیم، نتیجهی آزمون دو سال اعتبار دارد.
- باور کردن پیشنهاد کار بیسند. اول ببینید کارفرما در فهرست مجاز هست یا نه.
- مشاور بدون مجوز. برای مشاورهی مهاجرتی نیوزیلند باید مشاور دارای مجوز (LIA) یا وکیل مجاز باشد. فهرست مشاوران مجاز روی سایت رسمی سازمان مربوط (Immigration Advisers Authority) هست. قبل از امضای قرارداد اسم را جستوجو کنید.
- املای نامهای متفاوت. یک نام، یک املا، در همهی مدارک.
- تکیه بر مقالهی قدیمی. قواعد تغییر میکنند. تغییر بزرگ ۲۴ آگوست ۲۰۲۶ نمونهی همین است.
- ترجمهی تکهتکه. اگر ترجمههای پرونده را از چند جا و با سبکهای مختلف بگیرید، نتیجه ناهماهنگ میشود.
اگر امروز شروع میکنید
- سن، شغل، مدرک و انگلیسیتان را روی کاغذ بنویسید.
- سطح ANZSCO شغلتان را پیدا کنید و ببینید در کدام فهرست است.
- با تعریف NZQA بسنجید مدرکتان IQA لازم دارد یا نه.
- فهرست کارفرمایان مجاز را ببینید و رزومه را آماده کنید.
- مسیرتان را انتخاب کنید و بعد سراغ آزمون زبان بروید.
- مدارک را جمع کنید، ولی گواهیهای زماندار را آخر از همه بگیرید و ترجمه کنید.
نیوزیلند دور است، اما راهش گمشدنی نیست. فقط باید ترتیب قدمها درست باشد.
سؤالات متداول
برای مسیرهای مهارتی، مثل SMC و فهرست سبز، پیشنهاد یا شغل با کارفرمای مجاز لازم است. اما مسیرهای دیگری هم هست. مثلاً میتوانید با ویزای تحصیلی وارد شوید و بعد با ویزای کار پس از تحصیل دنبال کار بگردید، یا اگر شرایط مالیاش را دارید از مسیر سرمایهگذاری بروید. هر مسیر شرطها و هزینههای خودش را دارد.
بله، در مسیر تجربهی کاری SMC برای شغلهای سطح ۱ تا ۳ لازم نیست مدرک دانشگاهی داشته باشید. حداقل ۵ سال سابقهی مرتبط، که ۲ سال آن در نیوزیلند باشد، و دستمزد لازم کافی است. مشاغل فنی هم مسیر جدا دارند. اما هر دو مسیر شرط مستندسازی سختی دارند و خوداشتغالی حساب نمیشود.
برای ویزای اقامت، ترجمهی رسمی انگلیسی همراه با نسخهی اصلی لازم است. ترجمه باید سربرگ و تأیید و مهر یا امضای مترجم یا دارالترجمه داشته باشد و نباید کار خودتان یا خانوادهتان باشد. املای نام را مطابق پاسپورت بنویسید و برای NZQA، اسکنها را رنگی و کامل بفرستید.