تصمیم برای مهاجرت کاری، شبیه ایستادن سر یک چهارراه شلوغ در یک کشور غریبه است. میدانی میخواهی بروی، اما تابلوها به زبانی هستند که هنوز کامل متوجه نمیشوی و هر کسی هم یک مسیری را نشان میدهد. یکی میگوید برو فلان سایت، یکی میگوید فقط وکیل بگیر، یکی دیگر هم میگوید اصلا کار نیست و ناامیدت میکند.
اصل حرف این است: پیدا کردن کار در خارج از کشور، شانس یا جادو نیست. یک مهارت است. مهارتی که مثل هر چیز دیگری در زندگی باید آن را یاد بگیری. قرار نیست در این متن تو را با کلمات قلمبهسلمبه خسته کنم یا راهکارهای فضایی بدهم. میخواهیم خیلی منطقی، قدمبهقدم و مثل دو دوست که نشستهاند قهوه میخورند، بررسی کنیم که واقعا این فرصتهای شغلی درستوحسابی کجا هستند و چطور باید تورمان را پهن کنیم تا ماهی خوبی بگیریم.
اول از همه: لطفاً روی آیندهتان چانه نزنید!
قبل از اینکه برویم سراغ سایتها و روشها، باید یک سنگ بزرگ را از سر راه برداریم. خیلیها وقتی پروسه مهاجرت را شروع میکنند، دنبال «ارزانترین» یا «رایگانترین» راهها هستند.
فرض کن میخواهی به یک قله بلند صعود کنی. آیا طناب و تجهیزاتت را از حراجی دستدومفروشی میخری؟ قطعا نه. چون پای جانت وسط است. مهاجرت کاری هم دقیقا همین است؛ پای چند سال از بهترین روزهای عمرت وسط است.
خیلیها ماهها وقت میگذارند و صدها جا رزومه میفرستند اما حتی یک مصاحبه هم نمیگیرند. چرا؟ چون نخواستهاند برای یک رزومهنویس حرفهای بینالمللی هزینه کنند. چون از قالبهای رایگان و داغون اینترنتی استفاده کردهاند که سیستمهای کامپیوتری شرکتها (ATS) حتی نمیتوانند آنها را بخوانند.
ببین، کیفیت را فدای قیمت نکن. پرداخت پول برای یک مشاوره شغلی اصولی، دادن رزومه به یک متخصص برای بازنویسی، یا هزینه کردن برای اکانت پریمیوم لینکدین، اسمش «خرج کردن» نیست؛ اسمش «سرمایهگذاری روی خودت» است. وقتی روی کیفیت ابزارهایت (رزومه، کاورلتر، پروفایل لینکدین) سرمایهگذاری میکنی، در واقع داری زمان میخری و شانس ریجکت شدنت را به شدت پایین میآوری. پس دنبال میانبرهای ارزانقیمت نباش؛ کار را یک بار اما درست انجام بده.
بازار کار پنهان در مهاجرت کاری؛ جایی که بهترینها قایم شدهاند
آیا میدانستی که درصد خیلی زیادی از موقعیتهای شغلی عالی، اصلا در هیچ سایتی آگهی نمیشوند؟ به این فضا میگویند «بازار کار پنهان» (Hidden Job Market).
حالا چرا این اتفاق میافتد؟ فرض کن تو مدیر یک شرکت نرمافزاری در آلمان هستی. یک نیروی ارشد میخواهی. اگر آگهی بدهی، فردا صبح با ۵۰۰۰ رزومه روبرو میشوی که ۴۹۰۰ تای آنها اصلا ربطی به کار تو ندارند. خواندن اینها کابوس است.
مدیرها چه کار میکنند؟ به کارمندهای فعلیشان میگویند: «کسی رو میشناسید؟» یا به هد هانترها (شکارچیان استعداد) میسپارند تا آدمهای مناسب را پیدا کنند.
چطور وارد این بازار پنهان شویم؟
فقط یک راه دارد: نتورکینگ یا همان شبکهسازی. باید با آدمهایی که در شرکتهای هدف تو کار میکنند ارتباط بگیری. نه اینکه پیام بدهی «سلام، برای من کار پیدا کن». نه! باید ارتباط واقعی بسازی. مثلا مقاله مدیر فنی یک شرکت در هلند را میخوانی، برایش یک پیام میفرستی و میگویی: «مقالهات درباره فلان تکنولوژی عالی بود. من هم در پروژهام به این مشکل خوردم و اینطور حلش کردم. نظر تو چیه؟»
همین مکالمههای ساده، تو را در ذهن آنها ثبت میکند. وقتی موقعیت شغلی باز شد، تو اولین کسی هستی که به یادش میآورند.
لینکدین؛ معدن طلایی که فقط بلدیم در آن عکس لایک کنیم
پلتفرم لینکدین صرفا یک سایت برای آپلود کردن رزومه نیست. لینکدین یک رویداد شبکهسازی ۲۴ ساعته است که تمام مدیران دنیا در آن حضور دارند. اگر میخواهی مهاجرت کاری کنی، لینکدین باید بشود خانه اولت.
اما چطور از آن فرصت شغلی در بیاوریم؟
- پروفایلت را برای کشور مقصد تنظیم کن: اگر هدفت کاناداست، در بخش لوکیشن ننویس تهران. (البته با رعایت قوانین و استفاده از تکنیکهای درست مثل نوشتن Open to relocate). کلمات کلیدی که شرکتهای کانادایی سرچ میکنند را در بخش About خودت بیاور.
- شکارچیها را پیدا کن: در سرچ لینکدین کلماتی مثل “Tech Recruiter Germany” یا “Talent Acquisition Canada” را جستجو کن. این آدمها شغلشان این است که برای شرکتها نیرو پیدا کنند. با آنها کانکت شو. یک پیام کوتاه و حرفهای بده: «سلام، من یک مهندس فلان با این تخصصها هستم و قصد ریلوکیت به آلمان را دارم. خوشحال میشوم در شبکهات باشم.»
- بخش Jobs: این قسمت نیازی به توضیح ندارد. اما یک ترفند: همیشه آگهیهایی را هدف بگیر که تازه منتشر شدهاند (زیر ۲۴ ساعت) و تعداد اپلایهایشان کم است.
شکار مستقیم مهاجرت کاری از سایت خود شرکتها
یک اشتباه بزرگ که خیلیها انجام میدهند این است که فقط در سایتهای کاریابی میچرخند و همانجا دکمه «اپلای» را میزنند.
بیایید یک استراتژی بهتر پیاده کنیم.
فرض کن شما پرستار هستی و پس از ترجمه اسناد و مدارک خود میخواهی بروی عمان یا انگلیس. به جای اینکه در سایتهای کاریابی دنبال کلمه Nurse بگردی، برو لیست ۲۰ بیمارستان یا کلینیک بزرگ آن شهرها را پیدا کن. مستقیم وارد سایت خودشان بشو. بخشی دارند به اسم Career یا Work with us.
چرا این روش بهتر است؟
وقتی در یک سایت کاریابی مثل Indeed اپلای میکنی، رزومه تو در کنار هزاران رزومه دیگر وارد سیستم میشود. اما وقتی مستقیم از سایت شرکت اقدام میکنی، مسیر کوتاهتر است و نشان میدهد تو دقیقا همان شرکت را میخواهی، نه اینکه شانسی برای همه رزومه فرستاده باشی. کارفرماها عاشق کسانی هستند که شرکت آنها را با آگاهی انتخاب کردهاند.
آژانسهای استخدام بینالمللی (Recruitment Agencies)
آژانسهای استخدام، واسطههایی هستند که از شرکتهای بزرگ پول میگیرند تا برایشان نیروی متخصص پیدا کنند. دقت کن: آنها از شرکتها پول میگیرند، نه از تو! (اگر آژانسی برای پیدا کردن کار از تو پول هنگفت خواست، شک کن).
کافی است در گوگل سرچ کنی: [تخصص شما] recruitment agency in [کشور مقصد].
مثلا: Engineering recruitment agencies in Australia.
وارد سایتشان میشوی، رزومهات را ثبت میکنی و منتظر میمانی. اگر رزومهات قوی و استاندارد باشد (همان بحث کیفیت که بالاتر گفتیم)، خود این آژانسها با تو تماس میگیرند، برایت مصاحبه تنظیم میکنند و حتی برای موفقیت در مصاحبه به تو مشاوره میدهند. چون اگر تو استخدام شوی، آنها پورسانتشان را میگیرند. در واقع آنها میجنگند تا تو کار پیدا کنی!
معرفی ۱۰ سایت معتبر برای مهاجرت کاری (همراه با لینک)
خب، رسیدیم به بخش ابزارها. این سایتها بهترین و معتبرترین پلتفرمهایی هستند که میتوانید فرصتهای شغلی را در آنها رصد کنید. پیشنهاد میکنم به جای ثبتنام در همه آنها، دو یا سه مورد که به شرایط شما نزدیکتر است را انتخاب کنید و تمرکزتان را بگذارید همانجا.
- LinkedIn
همانطور که گفتیم، پادشاه بلامنازع کاریابی و شبکهسازی در دنیاست. برای هر رشته و هر کشوری جواب میدهد. - Indeed
بزرگترین موتور جستجوی شغل در جهان. مثل گوگلِ کاریابی عمل میکند و آگهیها را از هزاران سایت دیگر جمع میکند. برای آمریکا، کانادا و انگلیس عالی است. - Glassdoor
جذابیت گلسدور این است که میتوانی نظرات کارمندان فعلی و قبلی شرکتها، میزان حقوقها و حتی سوالات مصاحبههای قبلی را در آن بخوانی. - Seek
اگر هدفت مهاجرت به استرالیا یا نیوزیلند است، وقتت را در سایتهای دیگر تلف نکن. Seek قطب اصلی کاریابی در اقیانوسیه است. - StepStone
برای کسانی که هدفشان آلمان یا کشورهای اروپایی است، استپاستون یکی از قویترین گزینههاست. (نسخههای مختلفی برای کشورهای اروپایی دارد). - XING
این سایت در واقع رقیب لینکدین در کشورهای آلمانیزبان (آلمان، اتریش و سوئیس – منطقه DACH) است. اگر تارگتت این کشورهاست، داشتن پروفایل در زینگ واجب است. - Dice
برنامهنویسها، متخصصان شبکه، دیتا ساینتیستها و کلا بچههای IT! این سایت مخصوص شماست. دایس فقط روی مشاغل تکنولوژی تمرکز دارد. - Wellfound (formerly AngelList)
عاشق کار در استارتاپها هستی؟ دوست داری در شرکتهای نوپای سیلیکونولی یا اروپا کار کنی؟ این سایت معدن مشاغل استارتاپی است و معمولا ارتباط مستقیم با بنیانگذاران شرکت برقرار میکنی. - Monster
یکی از قدیمیترین سایتهای کاریابی که هنوز هم قدرت خودش را دارد، مخصوصا برای پیدا کردن کارهای شرکتی در آمریکا و اروپا. - Jooble
یک سایت اگریگیتور (تجمیعکننده) قوی که آگهیهای شغلی را از سایتهای مختلف، لینکدین، و پورتال شرکتها جمعآوری میکند تا نیاز نباشد دهها سایت را جداگانه بگردید.
چطور بفهمیم یک آگهی شغلی یا پیشنهاد مهاجرت کلاهبرداری نیست؟
متاسفانه هرجا که تقاضا زیاد باشد، کلاهبردارها هم پیدا میشوند. خیلیها روی رویای مهاجرت آدمها موجسواری میکنند. چطور در این دام نیفتیم؟
خیلی ساده است؛ به حستان اعتماد کنید و این نشانهها را جدی بگیرید:
- ایمیلهای غیررسمی: اگر شرکتی با ایمیلی مثل
companyname@gmail.comبه شما پیشنهاد کار داد، بلافاصله آن را پاک کنید. شرکتهای واقعی دامین اختصاصی دارند. - درخواست پول برای استخدام: هیچ کارفرمای معتبری در دنیا برای استخدام شما، پروسه بررسی رزومه یا صدور جابآفر از شما پول نمیگیرد. اگر گفتند «برای هزینههای اداری صد دلار واریز کن»، شک نکن که کلاهبرداری است.
- پیشنهادهای فضایی: حقوقت ماهی ۱۰ هزار دلار است، خانه و ماشین هم میدهیم، فقط فردا پاسپورتت را بفرست! (اگر چیزی بیش از حد خوب به نظر میرسد، قطعا دروغ است. استخدام بینالمللی یک پروسه سخت و چند مرحلهای است).
حرف آخر: در مهاجرت کاری صبور باش و استقامت کن
بیا با هم صادق باشیم. پیدا کردن کار در خارج از کشور از پشت لپتاپت در خانه، کار راحتی نیست. قرار است دهها بار ایمیل ریجکتی (رد شدن) بگیری. قرار است مصاحبه کنی و در مرحله آخر رد شوی. اینها بخشی از بازی است.
کسی در این مسیر برنده میشود که بعد از هر بار نه شنیدن، رزومهاش را بهتر کند، ضعفهای مصاحبهاش را برطرف کند و دوباره اقدام کند. به جای اینکه پولت را به موسسههای نامعتبر بدهی تا برایت معجزه کنند، این هزینه را صرف یادگیری زبان، بهبود مهارتهای تخصصی و ساختن یک برند شخصی قوی کن. کیفیت همیشه راه خودش را باز میکند.
سوالات متداول
راستش را بخواهی، تقریبا غیرممکن است. حتی اگر مهارتت بینظیر باشد، کارفرما باید بتواند با تو ارتباط برقرار کند. نیازی نیست حتما آیلتس ۸ داشته باشی، اما باید بتوانی در یک مصاحبه کاری نیمساعته به زبان انگلیسی (یا زبان کشور مقصد) از تخصصت دفاع کنی. زبان، کلید درِ ورودی است.
کارفرماهای خارجی برای استخدام نیروی بینالمللی باید هزینههای زیادی بدهند و دردسرهای ویزا را تحمل کنند. آنها این کار را برای کسی میکنند که تجربهای داشته باشد که در کشور خودشان به راحتی پیدا نمیشود. پیشنهاد منطقی این است که حداقل ۲ تا ۳ سال در کشور خودت سابقه کار قوی و مستند بسازی و بعد برای فرصتهای خارجی اقدام کنی. برای افراد بدون سابقه، مهاجرت تحصیلی مسیر منطقیتری است.
در مرحله اول، مخصوصا در شرکتهای متوسط و بزرگ، رزومه شما توسط سیستمهای نرمافزاری (ATS) اسکن میشود تا کلمات کلیدی مرتبط با شغل را پیدا کند. اگر رزومهات قالب عجیبوغریب یا گرافیک شلوغی داشته باشد، این سیستمها نمیتوانند آن را بخوانند و قبل از اینکه به دست انسان برسد، حذف میشوی. به همین دلیل است که داشتن یک رزومه استاندارد و متنی (بدون عکس و جدولهای پیچیده) به شدت مهم است.