اگر برای ویزا اقدام کرده باشی، حتما این جمله را شنیدهای: ترجمه باید رسمی باشد و بدون کوچکترین ایراد. اما راستش را بخواهی، تا وقتی یک نفر خودش درگیر این قضیه نشود، نمیفهمد که یک اشتباه در ترجمه مدارک چطور میتواند کل روند مهاجرت یا حتی یک سفر ساده را از ریشه نابود کند. بذار ساده بگیم سفارت با آدمها رودربایستی ندارد. مدرک اشتباه یعنی بیاعتمادی و بیاعتمادی یعنی ریجکت.
اشتباه در ترجمه مدارک یعنی چی؟
خیلیها فکر میکنند اشتباه یعنی ترجمه غلط یک کلمه. مثلا فکر میکنند اگر پلاک شد Number یا No. خب چه فرقی دارد؟ اما داستان خیلی گستردهتر از این حرفهاست.
اشتباه در ترجمه میتواند اینها باشد: یک عدد اشتباه، یک تاریخ غلط، یک اسم ناقص، یک اصطلاح تخصصی که اشتباه برگردان شده، یا حتی یک «ابهام» که ترجمه ایجاد کرده
اینها مواردی نیستند که سفارت چشمپوشی کند. برای افسر ویزا، این ایرادها مثل چراغ خطرند.
چرا سفارت روی ترجمهها اینقدر حساس است؟
فرض کن یک سفارت روزی چند هزار درخواست بررسی میکند. افسران ویزا فرصت ندارن هر مدرکی رو با خیال باز بررسی کنند. به کوچکترین نشانهای از بینظمی یا عدم تطابق حساس میشن. چون این مسائل ممکنه نشون بده:
1. اطلاعات شخص قابل اعتماد نیست
2. مدارک دستکاری شده
3. متقاضی اهمیتی به قوانین کشور مقصد نمیدهد
در نهایت، کشور مقصد هیچکدوم از اینها رو دوست نداره. برای همین ترجمه مدارک باید «شفاف، دقیق و رسمی» باشه. نه کمتر، نه بیشتر.
یک مثال واقعی برای اشتباه در ترجمه مدارک
فرض کن رضا میخواد برای ویزای تحصیلی اقدام کنه.
در ترجمه رسمی شناسنامه وی تاریخ تولد خورشیدی نوشته 02/07/1378 مترجم اشتباهی بهجای September 24 نوشته September 23. فقط یک روز اختلاف. به نظر تو چقدر مهمه؟ برای سفارت خیلی. چون در سیستم اونها، هویت یعنی تاریخ دقیق. وقتی تاریخ غلط باشه، میگن: ممکنه این آدم همون کسی نباشه که میگه هست. بدین ترتیب، درخواست ریجکت میشود؛ به همین سادگی، به همین تلخی. جابجایی کوچک، نتیجه بزرگ. گاهی اشتباهها حتی مسخره به نظر میرسند، اما تأثیرشان واقعی است.
ترجمه «طلاق گرفته» بشود «separated»
سرباز بشود military employee
کارشناس ارشد بشود master technician
هرکدام از اینها میتواند پرونده را از مسیر درست منحرف کند.
مثلا اگر «separated» به جای «divorced» بیاید، افسر فکر میکند هنوز مناقشه حقوقی بین زوج وجود دارد و مدارک کامل نیست.
ترجمه دستکاریشده؟ سفارت سریع بو میکشد
بعضیها برای صرفهجویی میروند پیش هر مترجمی که روی دیوار نوشته ترجمه فوری، ارزان. این مترجمان معمولاً تجربه کافی ندارند، مهر رسمی ندارند یا حتی قالب استاندارد سفارت را نمیشناسند.
سفارتها خیلی سریع متوجه این چیزها میشوند؛ انگار چشمشان رادار دارد.
مدرک اگر غیررسمی باشد یا یک چیزش با استاندارد دفترخانه جور نباشد، نتیجه اغلب این است:
Application Refused.
ترجمه ناقص = پرونده ناقص
گاهی مترجم عجله دارد یا توجه کافی نمیکند؛ یک سطر جا میافتد؛ یک عبارت ترجمه نمیشود؛ یا فقط یک طرف سند ترجمه میشود. برای ما شاید «اشتباه کوچیک» باشد، اما برای افسر سفارت یعنی: متقاضی مدارک کامل ارائه نکرده. نتیجه؟ ریجکت.
وقتی اشتباهها جمع میشوند یک اشتباه ممکن است دردسر درست نکند، اما چند اشتباه چطور؟
این دیگر شبیه پروندهای است که یا ساختگی است، یا کسی با دقت ترجمه نکرده، یا اطلاعات با بقیه مدارک مطابقت ندارد. هر سه مورد برای سفارت خطرناک است و هر چیزی که «ریسک» داشته باشد، معمولاً به رد شدن پرونده ختم میشود.
اصل حرف اینه که ترجمه مدارک چیزی نیست که بشه با «حالا اشکال نداره» جمعش کرد. اسم، تاریخ، آدرس، وضعیت تأهل، سوابق، همه چیز باید بینقص باشد. اگر میخواهی ویزا بگیری، بهتر است ترجمه را بدهی جایی که:
- ترجمه مدارک توسط وی رسمی باشد
- مدارکش در سامانه سنام قابل استعلام باشد
- تجربه کار با سفارتها را داشته باشند
- استانداردهای هر کشور را بشناسند
- قبل از تحویل، چند بار بازبینی کنند
چون واقعیت این است: در ترجمه مدارک، دقت فقط یک ویژگی نیست؛ شرط ورود است.
راهکار کاهش امکان اشتباه در ترجمه مدارک
لازمه پایین آوردن ضریب خطا در هر شغلی، خلاقیت و نوآوری صاحبان آن شغل را میطلبد. یک دفتر ترجمه رسمی حرفهای به نحوی سعی میکند که با افزودن فیلترهای لازم، امکان وقوع اشتباهات را به حداقل برساند. برای مثال استفاده از کمک مترجمان جوان و با دقت، افزودن ویراستار به تیم ترجمه، ارسال نسخه پیشنویس ترجمه به متقاضی و استفاده از هوش مصنوعی برای کنترل ایرادات از جمله اقداماتی هستند که میتوانند خطاها را به طرز چشمگیری کاهش دهند.
یک نکته مهم برای آخر
خیلی از کسانی که ریجکت میشوند، اصلاً متوجه نمیشوند علتش اشتباه در ترجمه مدارک بوده. چون سفارتها بهندرت دلیل دقیق را میگویند. اما وقتی میآیند ترجمههایشان را چک میکنیم، اشتباهها آنقدر واضح است که آدم میگوید: چطور کسی این را ندیده؟
برای اینکه تو به این مرحله نرسی، فقط کافی است یک بار ترجمه را درست و اصولی انجام بدهی. این هزینه، در برابر قیمت ریجکت شدن ویزا، واقعاً ناچیز است.
ضمنا این نکته را هم فراموش نکن که وقتی بحث مهاجرت پیش میآید، کشور مقصد آنقدر نزدیک نیست که بتوان برگشت و اشتباهات را اصلاح کرد. در واقع، هزینه یک بار بلیط رفت و برگشت برای جبران فقط یک خطای کوچک در ترجمه میتواند برای خیلیها رقم بسیار سنگینی محسوب شود. پس بهتر است قبل از سفر به خارج از کشور، ترجمه مدارک خود را یک بار به دقت بررسی کنید و در صورت وجود هر گونه مغایرت آن را با دارالترجمه در میان بگذارید.
بله. اشتباه در اطلاعات مهم ترجمه از جمله نام، نام خانوادگی و تاریخ تولد فرد متقاضی امکان ریجکت را به شدت بالا میبرد.
بهتر است بلافاصله پس از متوجه شدن اشتباه در ترجمه مدارک موضوع را با دارالترجمهای که آن را انجام داده در میان بگذارید تا بهترین راه حل برای این مشکل اندیشیده شود.
این موضوع مستلزم همکاری دو طرفه بین دارالترجمه رسمی و فرد متقاضی است. اولا دارالترجمه باید با تمهیدات لازم امکان اشتباه در ترجمه مدارک را به حداقل برساند. ثانیا، خود فرد متقاضی باید پس از دریافت مدارک، به دقت آنها را بررسی نماید. ضمنا، ارائه نسخه پیشنویس ترجمه نیز میتواند از وقوع بسیاری از خطاها جلوگیری کند.